Bệnh gout của ThS BS. Lê Hồng Thịnh

Đại cương về Bệnh Gout (Thống phong)

• Gout là một bệnh chuyển hóa, xảy ra do tăng acid uric trong máu.
• Đặc trưng bằng những đợt viêm khớp cấp tính và sự lắng đọng muối urat trong các tổ chức.
• Bệnh hay gặp ở người có mức sống cao, nam giới cao gấp 10 lần nữ giới.
• Cơ chế bệnh sinh liên quan đến tinh thể urat, dẫn đến các giai đoạn: Cơn gout cấp đầu tiên, Gout cấp tính, Gout mạn tính chưa tophi, và Gout mạn tính có tophi.

Nguyên nhân:

• Tăng tạo acid uric (do ăn đạm nhiều purin, tăng chuyển Nucleoprotein thành purin, tăng tổng hợp purin nội sinh).
• Giảm thải acid uric (do giảm độ lọc cầu thận – GFR, giảm bài tiết của ống thận).
• Giảm phân hủy acid uric (liên quan đến vi khuẩn trong phân).

Phân loại:

• Hội chứng tăng A.Uric máu vô căn và bệnh gout nguyên phát (hay gặp – 85%, có tính chất gia đình, di truyền).
• Hội chứng tăng A.Uric máu và bệnh gout rối loạn men (hiếm gặp).
• Hội chứng tăng A.Uric máu thứ phát (do suy thận, một số bệnh máu, nội tiết).

Lâm sàng (Cơn Gout cấp tính):

• Thường xảy ra đột ngột vào ban đêm.
• Hay gặp nhất là khớp bàn ngón chân cái (60-70%), khớp sưng to, đỏ, căng bóng, đau dữ dội.
• Các khớp khác có thể bị: cổ chân, gối, bàn tay, cổ tay, khuỷu, hiếm ở háng, vai, cột sống.
• Cơn kéo dài 5-7 ngày, sau đó giảm dần và trở lại bình thường.

Tiêu chuẩn chẩn đoán (Rome 1963): Cần 2/4 tiêu chuẩn sau:

1. A. uric máu > 70 mg/l (416,5 micromol/l).
2. Có tophi.
3. Có tinh thể urat trong dịch khớp/các tổ chức (soi kính hiển vi).
4. Tiền sử có viêm khớp rõ, viêm khớp xuất hiện đột ngột đau dữ dội và khỏi hoàn toàn sau 1-2 tuần.

Điều trị:

• Chế độ ăn: Giảm đạm nhiều purin (thịt đỏ, bia rượu), nên uống nhiều nước có Bicarbonate.
• Mục tiêu điều trị: Trị viêm khớp trong cơn cấp, dự phòng tái phát/lắng đọng urate, phòng biến chứng của HC tăng a.uric máu.
• Thuốc điều trị trong cơn cấp: Colchicin, NSAID, Corticoid (hạn chế dùng do gây tăng a.uric máu).
• Điều trị HC tăng a.uric máu: Tăng thải A.uric niệu (Benziodoron), Giảm tạo A.uric máu (Allopurinol), Tiêu a.uric máu (Uricozym).

Link: https://drive.google.com/drive/folders/1eOOiGz7rwiLjROvfFpRv1GCkmAspKfnD