SUY THƯỢNG THẬN CẤP 1. Định nghĩa.Suy chức năng tuyến thượng thận cấp là một cấp cứu nội khoa, bệnh có tính chất diễn biến cấp tính do vỏ thượng thận giảm sản xuất hormon một cách đột ngột (chủ yếu là cortisol) gây nên các biến loạn về lâm sàng, có thể gây trụy mạch và tử vong. 2. Nguyên nhân.- Đang điều trị cortisol liều cao tự nhiên ngừng đột ngột. - Sau stress: chấn thương, phẫu thuật hoặc nhiễm khuẩn, nhiễm virus cấp. - Sau phẫu thuật cắt một hoặc cả hai tuyến thượng thận. - Chấn thương làm xuất huyết thượng thận. - Nhiễm khuẩn huyết. - Chụp động mạch thận cản quang gây biến chứng tắc mạch hoặc xuất huyết thượng thận. - Điều trị bằng thuốc chống đông liều cao, kéo dài gây biến chứng chảy máu. - Hoại tử tuyến yên sau đẻ dẫn đến suy chức năng tuyến thượng thận cấp (hội chứng Sheehan).3. Triệu chứng. 3.1. Lâm sàng:- Người mệt lả, suy sụp rất nhanh chóng. - Nhức đầu, buồn nôn, nôn, đau bụng dữ dội, đi lỏng, sốt cao (sốt có thể do nhiễm khuẩn hoặc do rối loạn trung khu điều hoà thân nhiệt), da khô nhăn nheo do mất nước. - Ý thức lú lẫn, mê sảng nói lảm nhảm, vật vã, có thể co giật và dẫn đến hôn mê. - Mạch nhanh nhỏ, khó bắt, tiếng tim mờ, huyết áp hạ, có thể sốc và trụy mạch. - Khó thở do suy tim cấp, da tím tái, niêm mạc nhợt nhạt, xuất huyết dưới da. - Chảy máu chân răng, xuất huyết kết mạc mắt, xuất huyết tiêu hoá.3.2. Cận lâm sàng:- Công thức máu: bạch cầu thường tăng, công thức bạch cầu chuyển trái, bạch cầu ái toan (E) tăng rất có giá trị chẩn đoán. - Hematocrit giảm. - Na+ máu giảm. - K+ máu tăng. - Na+ niệu tăng - Glucose máu giảm. - Urê, creatinin máu tăng có thể do suy thận chức năng. - Định lượng cortisol trong máu và nước tiểu giảm thấp. - Điện tim: sóng T cao, QT k o dài đó là biểu hiện của tăng K+ máu.