Hội chứng lỵ ở trẻ em Lỵ là tiêu chảy có máu trong phân. Nguyên nhân chủ yếu là do Shigella và cần điều trị kháng sinh. Nhiễm Shigella có thể gây biến chứng dẫn đến tử vong, bao gồm thủng ruột, nhiễm trùng nhiễm độc, và hội chứng tán huyết ure huyết cao. Chẩn đoán Chẩn đoán lỵ khi tiêu chảy có máu trong phân. Ngoài ra còn cần thăm khám: Đau bụng Sốt Co giật Lừ đừ Mất nước Sa trực tràng Điều trị Hầu hết trẻ có thể điều trị tại nhà. Chỉ định nhập viện: – Trẻ nhỏ < 2 tháng – Tình trạng bệnh nặng: lừ đừ, bụng chướng, đề kháng bụng hay co giật – Bệnh kèm theo có chỉ định nhập viện. Điều trị kháng sinh đường uống trong 5 ngày với những chủng Shigella nhạy cảm. – Ciproflxacin 15 mg/kg x 2 – 3 lần/ngày nếu không rõ độ nhạy kháng sinh. Nếu có sẵn tình trạng nhạy cảm với kháng sinh theo từng vùng thì điều trị kháng sinh theo đó. – Ceftriaxone TM hay TB 50 – 80 mg/kg/ngày x 3 ngày trong các trường nặng hay là lựa chọn thứ hai sau ciproflxacin. Bổ sung kẽm tương tự như các bệnh nhi tiêu chảy phân nước. Lưu ý: hiện đã có các chủng Shigella đề kháng với ampicillin, co -trimoxazole, chloramphenicol, nalidixic acid, tetracyclin, gentamycin, cephalosporin thế hệ thứ nhất và hai, và tại một số nơi tỷ lệ đề kháng với ciproflxacin cũng được báo cáo. Theo dõi Tái khám trẻ sau 2 ngày, đánh giá dấu hiệu cải thiện bệnh: không sốt, giảm tiêu máu, bú tốt hơn. • Nếu không giảm bệnh sau 2 ngày: Kiểm tra lại chẩn đoán và nguyên nhân Ngưng kháng sinh ban đầu và chuyển sang kháng sinh thứ hai hoặc kháng sinh nhạy cảm với Shigella theo từng vùng. • Nếu cả hai kháng sinh nhạy cảm với Shigella thường dùng không hiệu quả sau 2 ngày nên khám lại và tìm nguyên nhân khác. – Nếu do amip, điều trị metronidazole 10 mg/kg x 3 lần/ngày trong 5 ngày. Cho bệnh nhi nhập viện khi có chỉ định Trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ Cân nhắc các nguyên nhân ngoại khoa gây tiêu đàm máu (ví dụ như lồng ruột) để hội chẩn Ngoại khoa khi cần. Hội chứng lỵ không thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, do đó nên lưu ý đến tình trạng nhiễm trùng huyết nặng có thể đe dọa tính mạng. Nếu nghi ngờ nhiễm trùng huyết nên điều trị ceftriaxone TM hay TB 100 mg/kg 1 lần /ngày trong 5 ngày. Trẻ suy dinh dưỡng nặng Điều trị Shigella trước và sau đó điều trị amip nếu lâm sàng nghi ngờ mà không thực hiện được xét nghiệm. Nếu soi tươi phân ở trung tâm xét nghiệm tin cậy có thể thực hiện, nên tìm thể tư dưỡng của Entamoeba histolytica trong hồng cầu và điều trị amip nếu có. Ngoài ra, nên tìm thêm bào tử của Giardia và điều trị. Điều trị hỗ trợ Điều trị hỗ trợ bao gồm phòng ngừa và bù dịch khi có mất nước và suy dinh dưỡng. Đối với các trẻ suy dinh dưỡng, phác đồ điều trị sẽ đề cập sau. Không được chỉ định các thuốc giảm co thắt và giảm đau bụng để giảm tiêu lỏng vì các thuốc này có thể làm nặng thêm bệnh. Điều trị mất nước Đánh giá dấu hiệu mất nước của trẻ và điều trị theo phác đồ A, B, C. Dinh dưỡng Đảm bảo một chế độ dinh dưỡng tốt là quan trọng vì hội chứng lỵ gây ảnh hưởng đến quá trình hấp thu dinh dưỡng của trẻ. Vì mất khẩu vị nên bé sẽ biếng ăn, do đó việc bảo đảm dinh dưỡng tương đối khó khăn. Khi bé bú tốt trở lại là dấu hiệu hồi phục của bệnh. Bú mẹ nên tiếp tục trong suốt quá trình bệnh, thậm chí tăng cường hơn nếu có thể, vì bé có thể không bú đủ lượng sữa như bình thường khi còn bệnh. Trẻ trên 6 tháng nên tiếp tục ăn dặm thêm. Khuyến khích trẻ ăn nhiều hơn và lựa chọn thức ăn trẻ thích. Biến chứng • Mất nước: mất nước là biến chứng thường gặp của hội chứng lỵ. Trẻ nên được đánh giá mất nước và bồi hoàn dịch đầy đủ theo phác đồ A, B, C. • Hạ kali máu: hạ kali máu có thể ngăn ngừa bằng cách bù nước bằng ORS hay cho trẻ ăn thêm các thức ăn chứa nhiều kali như chuối, dừa, rau quả xanh. • Sốt cao: Khi trẻ sốt cao (≥ 39oC hay ≥102,2oF) sẽ làm bé mệt và bệnh nặng hơn. Cần hạ sốt bằng paracetamol và đánh giá khả năng nhiễm trùng nặng hơn để điều trị thích hợp. • Sa trực tràng: nhẹ nhàng đẩy phần trực tràng sa vào trong bằng găng sạch có bôi trơn hoặc ngâm phần trực tràng sa với dung dịch có pha magiesulfat để giảm sưng phù. • Co giật: co giật một cơn đơn giản thường gặp trong hội chứng lỵ. Nếu co giật kéo dài hơn hay lặp lại nhiều lần, sử dụng diazepam để cắt cơn. Tránh dùng diazepam đường hậu môn. Luôn luôn kiểm tra đường huyết khi trẻ co giật. • Hội chứng ure huyết tán huyết: khi không thể thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, nghi ngờ đến hội chứng này khi trẻ có dấu hiệu xanh xao, thay đổi tri giác, thiểu hay vô niệu. • Nhiễm trùng nhiễm độc tiêu hóa: nhiễm trùng nhiễm độc xảy ra khi trẻ sốt, đau bụng, đề kháng bụng và giảm nhu động ruột, nhịp tim nhanh và mất nước. Bù dịch bằng đường tĩnh mạch, đặt sonde dạ dày và chỉ định kháng sinh trong trường hợp này. Tiêu chảy cấp ở trẻ em The post Hội chứng lỵ ở trẻ em appeared first on Y HỌC LÂM SÀNG.