(Mycobacterium tuberculosis) Là một bệnh mạn tính, kéo dài nhiều năm, biểu hiện khác nhau trên lâm sàng, nhưng cũng có thế chỉ tiềm tàng với những thay đổi đơn thuần sinh học. Bệnh do trực khuẩn Mycobacterium gây ra. Một cơ thể có thể bị trực khuẩn lao xâm nhập tồn tại nhiều năm nhưng không bao giờ mắc lao, đó là trạng thái nhiễm lao. Do mất thăng bằng miễn dịch, giảm sức đề kháng của cơ thể (suy dinh dưỡng, lao động quá sức, môi trường mất vệ sinh, rối loạn nội tiết, mang thai sinh đẻ, tuổi già, đái tháo đường, bụi, nhiễm độc, phẫu thuật dạ dày, nghiện rượu, hút thuốc lào, thuốc lá, stress, nhiễm virut, đặc biệt HIV...) làm cho nhiễm lao trở thành bệnh lao. Triệu chứng: Có thể lao cấp ở phổi như lao kê, viêm phế quản phổi lao, phát triển nhanh chóng gây tử vong trong một vài tháng. Có thể lao xơ hay mạn tiến triển chậm, ổn định - tái phát trong 2-3 năm, tử vong do suy nhược hoàn toàn, thể nảy nguy hiểm nhất (dễ lây). Ho, ho khan, thường ho có đờm, ho ra máu. cảm giác đau, chèn ép lồng ngực - Khó thở, co kéo khí quản, dày dính màng phổi kèm suy hô hấp, suy tim. sốt nhẹ, ra mồ hôi về chiều hoặc đêm. Gầy sút dần dần, kéo dài, sức lực suy giảm rõ rệt. Nếu bị ho khạc kéo dài hàng tháng cần đi khám phát hiện bệnh sớm. Ở trẻ con chỉ thể hiện ở một số triệu chứng đặc hiệu như biếng ăn, gầy sút, sốt nhẹ, mồ hỏi trộm. Lưu ý: Ngoài phổi, trực khuẩn lao có thể gây lao màng não, màng phổi, màng bụng, màng tim, hạch, xương, khớp, sinh dục, tiết niệu, ruột, thanh quàn, da... Điều trị: X quang - Xét nghiệm đờm - Test Mantoux - Soi phế quản - Xét nghiệm máu - Sinh thiết xuyên phế quản... Thuốc: Có 2 nguyên tắc chữa bệnh lao: Phối hợp các loại kháng sinh và điều trị theo 2 giai đoạn tấn công và duy trì (hàng ngày và cách ngày) do thầy thuốc hướng dẫn. Thuốc: isoniazid {INH), rifampicin (RMP), streptomycin (SM), ethambutol (EMB), pyrazinamid [PZA). uống đúng chỉ định về: thuốc, liều lượng, thời gian dùng thuốc, theo công thức chữa lao 6 tháng, 8 tháng, 9 tháng và 12 tháng. Phòng bệnh: Tiêm phòng vaccin BCG. Ăn, uống chín và sôi. Ở môi trường sạch. Lao động đúng mức. Dinh dưỡng tốt. Điều trị các bệnh gây nguy cơ lao. Thực hiện tốt chiến lược DOTS (Directly observed treatment short course - Điều trị hoá trị liệu ngắn ngày có kiểm soát trực tiếp) của Tổ chức Y tế thế giới (OMS): - Tấn công (4 thuốc chính) 2-3 tháng. - Duy trì (2 thuốc) 4-6 tháng. - Giám sát từng liều thuốc với bệnh nhân.