NHẬP NỘI DUNG CẦN TÌM KIẾM VÀO Ô NÀY!

Y học SỎI THẬN (KIDNEY STONE)

Thảo luận trong 'Y học tổng hợp' bắt đầu bởi bacsitre, 4/11/20.

LÀ 1 THÀNH VIÊN BIẾT CHIA SẺ - HÃY ĐĂNG BÀI XÂY DỰNG CỘNG ĐỒNG
BẤM NÚT LIKE CUỐI BÀI - COMMENT CẢM ƠN NGƯỜI ĐĂNG - SHARE BÀI VIẾT CHO CỘNG ĐỒNG LÀ HÀNH VI ỨNG XỬ ĐẸP CÓ VĂN HÓA
  1. bacsitre

    bacsitre Thành viên tâm huyết PreMOD Thành viên

    Tham gia ngày:
    17/3/18
    Bài viết:
    2,336
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    16
    Money:
    23,351$
    Y Học Tổng Hợp
    SỎI THẬN (KIDNEY STONE)


    1.TỔNG QUAN


    -Sỏi thận (còn gọi là sỏi thận, sỏi thận hoặc sỏi niệu) là những chất cặn cứng được tạo thành từ các khoáng chất và muối hình thành bên trong thận của bạn.

    -Chế độ ăn uống, trọng lượng cơ thể dư thừa, một số điều kiện y tế và một số chất bổ sung và thuốc là một trong nhiều nguyên nhân gây ra sỏi thận. Sỏi thận có thể ảnh hưởng đến bất kỳ bộ phận nào của đường tiết niệu – từ thận đến bàng quang. Thông thường, sỏi hình thành khi nước tiểu trở nên cô đặc, tạo điều kiện cho các khoáng chất kết tinh và kết dính với nhau.

    -Sự di chuyển của sỏi thận có thể gây đau đớn, nhưng sỏi thường không gây tổn thương vĩnh viễn nếu chúng được phát hiện kịp thời. Tùy thuộc vào tình trạng của bạn, bạn có thể không cần gì khác hơn là uống thuốc giảm đau và uống nhiều nước để thải sỏi thận. Trong những trường hợp khác – ví dụ, nếu sỏi bị mắc kẹt trong đường tiết niệu, có liên quan đến nhiễm trùng tiết niệu hoặc gây ra các biến chứng – có thể cần phẫu thuật.

    -Bác sĩ có thể đề nghị điều trị dự phòng để giảm nguy cơ tái phát sỏi thận nếu bạn có nhiều nguy cơ phát triển chúng trở lại.

    [​IMG]

    2.TRIỆU CHỨNG

    a) Sỏi thận thường sẽ không gây ra các triệu chứng cho đến khi nó di chuyển trong thận hoặc đi vào niệu quản – ống nối thận và bàng quang. Nếu nó bị mắc kẹt trong niệu quản, nó có thể chặn dòng chảy của nước tiểu và làm cho thận sưng lên và niệu quản co thắt, có thể rất đau. Tại thời điểm đó, bạn có thể gặp các dấu hiệu và triệu chứng sau:

    • Đau dữ dội, đau nhói ở bên và lưng, dưới xương sườn
    • Đau lan xuống bụng dưới và bẹn
    • Đau theo từng đợt và dao động về cường độ
    • Đau hoặc cảm giác nóng khi đi tiểu
    b) Các dấu hiệu và triệu chứng khác có thể bao gồm:

    • Nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu
    • Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi
    • Liên tục có nhu cầu đi tiểu, đi tiểu thường xuyên hơn bình thường hoặc đi tiểu với số lượng ít
    • Buồn nôn và ói mửa
    • Sốt và ớn lạnh nếu bị nhiễm trùng

    -Cơn đau do sỏi thận có thể thay đổi – ví dụ như chuyển sang một vị trí khác hoặc tăng cường độ – khi sỏi di chuyển qua đường tiết niệu của bạn.

    c) Khi nào đến gặp bác sĩ


    -Hẹn khám với bác sĩ nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu và triệu chứng nào khiến bạn lo lắng. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn gặp phải:

    • Đau đến mức bạn không thể ngồi yên hoặc tìm một vị trí thoải mái
    • Đau kèm theo buồn nôn và nôn
    • Đau kèm theo sốt và ớn lạnh
    • Có máu trong nước tiểu của bạn
    • Khó đi tiểu

    [​IMG]

    3.NGUYÊN NHÂN


    -Sỏi thận thường không có nguyên nhân xác định, đơn lẻ, mặc dù một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

    -Sỏi thận hình thành khi nước tiểu của bạn chứa nhiều chất tạo tinh thể – chẳng hạn như canxi, oxalat và axit uric – hơn là chất lỏng trong nước tiểu của bạn có thể loãng ra. Đồng thời, nước tiểu của bạn có thể thiếu chất ngăn cản các tinh thể kết dính với nhau, tạo môi trường lý tưởng cho sỏi thận hình thành.

    Các loại sỏi:

    • Sỏi canxi. Hầu hết sỏi thận là sỏi canxi, thường ở dạng canxi oxalat. Oxalate là một chất được tạo ra hàng ngày bởi gan của bạn hoặc được hấp thụ từ chế độ ăn uống của bạn. Một số loại trái cây và rau quả, cũng như các loại hạt và sô cô la, có hàm lượng oxalat cao.
    • Sỏi Struvite. Sỏi struvite hình thành do nhiễm trùng đường tiết niệu. Những viên sỏi này có thể phát triển nhanh chóng và trở nên khá lớn, đôi khi có ít triệu chứng hoặc ít cảnh báo.
    • Sỏi axit uric. Sỏi axit uric có thể hình thành ở những người mất quá nhiều chất lỏng do tiêu chảy mãn tính hoặc kém hấp thu, những người ăn chế độ ăn giàu protein và những người mắc bệnh tiểu đường hoặc hội chứng chuyển hóa. Một số yếu tố di truyền cũng có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi axit uric.
    • Sỏi cystine. Những viên sỏi này hình thành ở những người mắc chứng rối loạn di truyền gọi là chứng cystin niệu khiến thận bài tiết quá nhiều một loại axit amin cụ thể.
    4.CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ


    -Lịch sử gia đình hoặc cá nhân. Nếu trong gia đình bạn có người bị sỏi thận, bạn cũng có nhiều khả năng bị sỏi. Nếu bạn đã có một hoặc nhiều viên sỏi thận, bạn sẽ có nhiều nguy cơ phát triển một viên sỏi khác.

    -Mất nước. Không uống đủ nước mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận. Những người sống ở vùng khí hậu khô, ấm và những người đổ mồ hôi nhiều có thể có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người khác.

    -Ăn kiêng nhất định. Ăn một chế độ ăn giàu protein, natri (muối) và đường có thể làm tăng nguy cơ mắc một số loại sỏi thận. Điều này đặc biệt đúng với chế độ ăn nhiều natri. Quá nhiều muối trong chế độ ăn uống của bạn sẽ làm tăng lượng canxi mà thận của bạn phải lọc và làm tăng đáng kể nguy cơ bị sỏi thận.

    -Béo phì. Chỉ số khối cơ thể (BMI) cao, vòng eo lớn và tăng cân có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh sỏi thận.

    -Các bệnh tiêu hóa và phẫu thuật. Phẫu thuật dạ dày, bệnh viêm ruột hoặc tiêu chảy mãn tính có thể gây ra những thay đổi trong quá trình tiêu hóa ảnh hưởng đến sự hấp thụ canxi và nước của bạn, làm tăng lượng chất tạo sỏi trong nước tiểu của bạn.

    -Các tình trạng y tế khác như nhiễm toan ống thận, cystin niệu, cường cận giáp và nhiễm trùng đường tiết niệu lặp đi lặp lại cũng có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận.

    -Một số chất bổ sung và thuốc, chẳng hạn như vitamin C, thực phẩm chức năng, thuốc nhuận tràng (khi sử dụng quá mức), thuốc kháng axit dựa trên canxi và một số loại thuốc được sử dụng để điều trị chứng đau nửa đầu hoặc trầm cảm, có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận.

    5.ĐIỀU TRỊ

    a) Sỏi nhỏ với các triệu chứng đã biểu hiện trên cơ thể


    Hầu hết sỏi thận nhỏ sẽ không cần điều trị xâm lấn. Bạn có thể vượt qua một viên đá nhỏ bằng cách:

    • Uống nước. Uống 2 đến 3 lít (1,8 đến 3,6 lít) một ngày sẽ giúp nước tiểu của bạn loãng hơn và có thể ngăn ngừa hình thành sỏi. Trừ khi bác sĩ nói với bạn cách khác, hãy uống đủ chất lỏng – lý tưởng nhất là nước – để tạo ra nước tiểu trong hoặc gần như trong.
    • Thuốc giảm đau. Đi qua một viên đá nhỏ có thể gây ra một số khó chịu. Để giảm đau nhẹ, bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc giảm đau như ibuprofen (Advil, Motrin IB, những loại khác) hoặc naproxen sodium (Aleve).
    • Liệu pháp y tế. Bác sĩ có thể cho bạn một loại thuốc để giúp loại bỏ sỏi thận. Loại thuốc này, được gọi là thuốc chẹn alpha, làm giãn các cơ trong niệu quản của bạn, giúp bạn tiêu sỏi thận nhanh hơn và ít đau hơn. Ví dụ về thuốc chẹn alpha bao gồm tamsulosin (Flomax) và kết hợp thuốc dutasteride và tamsulosin (Jalyn).

    [​IMG]

    b) Sỏi lớn và gây nên các triệu chứng


    Sỏi thận quá lớn không thể tự đào thải ra ngoài hoặc gây chảy máu, tổn thương thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu liên tục có thể cần điều trị rộng rãi hơn. Bào gồm:

    • Sử dụng sóng âm thanh để phá vỡ đá. Đối với một số loại sỏi thận – tùy thuộc vào kích thước và vị trí – bác sĩ có thể đề nghị một thủ thuật gọi là tán sỏi bằng sóng xung kích ngoài cơ thể (ESWL).

    ESWL sử dụng sóng âm thanh để tạo ra rung động mạnh (sóng xung kích) làm vỡ sỏi thành những mảnh nhỏ có thể đi qua nước tiểu của bạn. Quá trình này kéo dài khoảng 45 đến 60 phút và có thể gây đau vừa phải, vì vậy bạn có thể được dùng thuốc an thần hoặc gây mê nhẹ để cảm thấy thoải mái.

    ESWL có thể gây ra máu trong nước tiểu, bầm tím ở lưng hoặc bụng, chảy máu quanh thận và các cơ quan lân cận khác, và cảm giác khó chịu khi các mảnh sỏi đi qua đường tiết niệu.

    • Phẫu thuật để loại bỏ những viên sỏi rất lớn trong thận. Một quy trình được gọi là phẫu thuật cắt thận qua da (nef-row-lih-THOT-uh-me) bao gồm phẫu thuật loại bỏ một viên sỏi thận bằng cách sử dụng kính viễn vọng nhỏ và dụng cụ chèn qua một vết rạch nhỏ ở lưng.

    Bạn sẽ được gây mê toàn thân trong quá trình phẫu thuật và ở bệnh viện từ một đến hai ngày trong khi hồi phục. Bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật này nếu ESWL không thành công.

    • Dùng ống soi để loại bỏ đá. Để loại bỏ một viên sỏi nhỏ hơn trong niệu quản hoặc thận của bạn, bác sĩ có thể đưa một ống sáng mỏng (ống soi niệu quản) được trang bị một camera qua niệu đạo và bàng quang đến niệu quản của bạn.

    Khi đã định vị được viên sỏi, các công cụ đặc biệt có thể lấy viên đá ra hoặc làm vỡ nó thành nhiều mảnh để đi qua nước tiểu của bạn. Sau đó, bác sĩ có thể đặt một ống nhỏ (stent) vào niệu quản để giảm sưng và thúc đẩy quá trình lành thương. Bạn có thể cần gây mê toàn thân hoặc cục bộ trong quá trình này.

    Y Học Tổng Hợp
    Nhung

    Bài viết được sưu tầm từ trang Y Học Tổng Hợp
     
    Bài viết mới
DMCA.com Protection Status